Roszczenie posesoryjne – szybka ochrona

Gdy nasze posiadanie rzeczy zostało naruszone, możemy wystąpić do sądu z powództwem posesoryjnym, na podstawie art. 344 k.c. Treść roszczenia obejmuje żądanie przywrócenia stanu poprzedniego i zaniechania naruszeń. Legitymacja czynna do wystąpienia z powództwem przysługuje aktualnemu posiadaczowi. Co istotne możliwość wystąpienia z powództwem posesoryjnym ma zarówno posiadacz samoistny, jak i posiadacz zależny. Możliwości tej nie determinuje także dobra lub zła wiara posiadacza. Legitymowanym biernie jest ten, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również ten na czyją korzyść naruszenie nastąpiło. Zwracając uwagę na ogólne brzmienie art. 344 k.c. należy wskazać, że z roszczeniem można wystąpić także przeciwko właścicielowi rzeczy, jeśli tylko samowolnie naruszy on nasze posiadanie. Przez wspomniane naruszenie rozumieć należy dwie sytuacje: zarówno zakłócenie posiadania rzeczy, jak i pozbawienie jej posiadania.

Niewątpliwą zaletą  postępowania posesoryjnego, w porównaniu do powództwa negatoryjnego, bądź windykacyjnego jest jego szybkość. Zgodnie bowiem z art. 478 k.p.c. sąd nie rozpoznaje samego prawa (a więc do kogo tak naprawdę rzecz należy), ani też dobrej wiary pozwanego, a jedynie ostatni stan posiadania. W konsekwencji, nie trzeba udowadniać przed sądem, że przysługuje nam tytuł prawny do rzeczy, czas trwania procesu ulega skróceniu i umożliwia szybsze uzyskanie ochrony, a co za tym idzie odzyskanie posiadania. Co należy zatem wykazać występując z powództwem posesoryjnym do sądu? Przede wszystkim ostatni stan posiadania, a więc to, że rzecz przed naruszeniem pozostawała w naszym posiadaniu oraz fakt samowolnego naruszenia. Zgodnie z art. 342 k.c. nie wolno samowolnie naruszać posiadania, chociażby posiadacz był w złej wierze. Zakaz w wymienionym przepisie został sformułowany w taki sposób, że dotyczy każdego, nawet osoby, która posiada tytuł prawny do rzeczy.

Za możliwością udzielenia powodowi szybkiej ochrony przemawia także to, że sąd, na podstawie art. 333 § 2 k.p.c. może nadać wyrokowi uwzględniającemu roszczenie posesoryjne rygor natychmiastowej wykonalności.

Osoba, przeciwko której zostało skierowane roszczenie posesoryjne może bronić się przedstawiając prawomocne orzeczenie sądowe lub innego organu państwowego powołanego do rozpoznawania spraw tego rodzaju. Z treści przedstawionego przez pozwanego orzeczenia musi wynikać, że stan posiadania powstały wskutek naruszenia jest zgodny z prawem. Podkreślenia wymaga tutaj aspekt czasowy – wspomniane orzeczenie musi zostać bowiem wydane po dokonaniu naruszenia posiadania.

Roszczenie o ochronę wygaśnie jeśli nie będzie dochodzone przez rok od chwili naruszenia. Warto zaznaczyć, że termin ten płynie niezależnie od wiedzy osoby uprawnionej o fakcie naruszenia. Podany termin nie jest terminem przedawnienia.

Wystąpienie z powództwem posesoryjnym do sądu, zgodnie z art. 27 pkt 7 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty od pozwu w wysokości 200 zł.

W razie wydania korzystnego wyroku na podstawie uwzględnienia roszczenia posesoryjnego, zgodnie z art. 345 k.c. posiadanie przywrócone uważa się za nieprzerwane. Warto także wskazać, że roszczenie posesoryjne nie przysługuje w stosunkach pomiędzy współposiadaczami tej samej rzeczy, gdy nie można ustalić zakresu współposiadania.