Blog - spory

Wystawienie weksla in blanco

DATA PUBLIKACJI: 29.10.2014

Bardzo popularnym sposobem zabezpieczenia roszczeń powstałych na gruncie danego stosunku prawnego jest wystawianie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową, która (pomimo braku wymogu ustawowego w tym zakresie) dla zabezpieczenia interesów wierzyciela powinna być zawarta na piśmie. Zdolność wekslową, a więc zdolność do zaciągania zobowiązań wekslowych  ma każdy, kto według przepisów prawa cywilnego ma zdolność prawną. W konsekwencji zdolność wekslową posiadają osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej np. spółki osobowe. W tym miejscu podkreślić należy, iż wiele wątpliwości natury prawnej budzi sposób wystawienia weksla przez jednostkę organizacyjną.

Co warte podkreślenia, na etapie sądowym weksel w znaczący sposób ułatwia dochodzenie roszczeń od dłużnika. Na podstawie weksla możliwe jest wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym na podstawie art. 485 k.p.c. Nakaz zapłaty stanowi w takim wypadku podstawę zabezpieczenia z chwilą wydania i jest wykonalny bez konieczności nadawania klauzuli wykonalności. W przypadku, gdy dłużnik podejmie obronę na etapie postępowania sądowego po wydaniu nakazu zapłaty z weksla, linia obrony jest utrudniona, chociażby ze względu na ograniczenie prawa potrącenia czy też wysoką opłatę sądową od wniesienia zarzutów.

Weksel in blanco to papier wartościowy, który w chwili wystawiania nie zawiera wszystkich elementów niezbędnych dla jego ważności określonych w art. 1 i 2 oraz 101 i 102 ustawy Prawo wekslowe. Natomiast deklaracja wekslowa stanowi swoistą „umowę” zawieraną pomiędzy odbiorcą weksla a wystawcą określającą warunki, po spełnieniu których wierzyciel może uzupełnić weksel oraz wskazuje wysokość zabezpieczenia. Weksel in blanco musi co najmniej zawierać podpis wystawcy weksla (w przypadku weksla własnego) lub przyjęcie (w przypadku weksla trasowanego). Należy podkreślić, że dopiero po złożeniu podpisu powstaje zobowiązanie wekslowe. Oprócz wskazanych podpisów na wekslu in blanco mogą znajdować się jeszcze inne elementy wymagane przez prawo wekslowe dla ważności weksla lub klauzule wekslowo dozwolone. Warunkiem ważności weksla nie jest również nazwa weksel, jednakże zamieszczenie nazwy weksel znacznie ułatwi wykazanie w razie sporu, iż wystawca miał świadomość konsekwencji złożenia swojego podpisu. Przepisy prawa wekslowego nie określają miejsca na wekslu, w którym ma zostać złożony podpis, jednak przyjmuje się, że winien on obejmować całą treść weksla.

Podpis wystawcy weksla musi zawierać co najmniej jego nazwisko, które nakreślone jest własnoręcznie. Nie jest konieczne, aby nazwisko na wekslu zawierało pełne brzmienie, gdyż dopuszczalne jest stosowanie skrótów, na tyle na ile możliwe jest zidentyfikowanie wystawcy weksla. Osoba prawna nie może złożyć podpisu, a w jej imieniu podpis na wekslu składają członkowie organu, którzy są uprawnieni do działania za daną osobę prawną. Dla przykładu w imieniu spółek w spółce jawnej podpis składają wspólnicy uprawnieni do zaciągania zobowiązań wekslowych w imieniu spółki w sposób określony w umowie spółki oraz w KRS-ie; w spółce komandytowej będą to komplementariusze w sposób określony w umowie spółki oraz w KRS-ie, a w spółkach kapitałowych członkowie zarządu zgodnie z KRS-em. Niezbędnym jest, aby członkowie organu zaznaczyli na wekslu, iż zaciągają zobowiązanie wekslowe w imieniu osoby prawnej, a nie w imieniu własnym. Zwykle obok pieczątki osoby prawnej składane są podpisy członków organu. Podpisanie weksla przez organ osoby prawnej bez pieczęci firmowej, nie zobowiązuje wekslowo tej osoby.

W najnowszym orzecznictwie zaobserwować można trend zmierzający ku rygorystycznemu podejściu do podpisu składanego na wekslu przez osobę prawną. Przyjęto, iż istnieje konieczność oznaczenia firmy i siedziby osoby prawnej obok podpisu osoby upoważnionej do zaciągania w imieniu tego podmiotu zobowiązań wekslowych z uwagi na bezpieczeństwo i pewność obrotu wekslowego (patrz: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 lutego 2014 r., I ACa 704/13, LEX nr 1437886). Natomiast Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, iż treść pieczęci firmowej nie tworzy niezbędnego elementu treści zobowiązania wekslowego, a w konsekwencji podpisy osób reprezentujących osobę prawną nie muszą być umieszczone jedynie pod pieczęcią (patrz: Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2008 r., V CK 6/06, LEX nr 421047).

Weksel może podpisać w imieniu wystawcy przedstawiciel. Tak więc podpis na wekslu złożyć może prokurent, gdyż z mocy ustawy prokura umocowuje do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych, a ustawa nie wymaga w tym zakresie pełnomocnictwa do poszczególnej czynności. Nie jest natomiast możliwe podpisanie weksla przez pełnomocnika na podstawie pełnomocnictwa ogólnego.

TAGI: ,

Polecane artykuły :